Przy opłacie z art. 29 ust. 4 ustawy o kosztach komorniczych trzeba uwzględniać szczególne zasady dotyczące ZUS. Uchwała odróżnia określoną opłatę od całego rozliczenia kosztów egzekucji.
Egzekucja bezskuteczna i pytanie sądu z Chrzanowa
Sąd Rejonowy w Chrzanowie przedstawił zagadnienie dotyczące pobrania opłaty od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po umorzeniu postępowania na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 KPC. Pytanie obejmowało opłatę określoną w art. 29 ust. 4 ustawy o kosztach komorniczych. Znaczenie miał status ZUS jako wierzyciela oraz relacja między ustawowym zwolnieniem a zasadami rozliczenia egzekucji, która nie doprowadziła do uzyskania zaspokojenia.
Dwie podstawy niepobierania wskazanej opłaty
SN wyjaśnił, że opłaty nie pobiera się od ZUS, gdy dochodzenie wierzytelności mieści się w jego ustawowej działalności, a koszty postępowania obciążają dłużnika. Wskazał również niepobieranie tej opłaty w każdym wypadku wszczęcia postępowania przed upływem dwóch lat od powstania tytułu egzekucyjnego obejmującego wierzytelność. Te elementy należy czytać w kontekście sprawy dotyczącej Zakładu, zamiast traktować sam okres dwóch lat jako uniwersalne zwolnienie dla wszystkich wierzycieli.
Opłata, wydatki i dług pozostają różnymi pozycjami
Niepobieranie określonej opłaty od ZUS nie oznacza umorzenia należności głównej ani automatycznego braku wszystkich kosztów po stronie dłużnika. Uzasadnienie rozróżnia opłaty i wydatki oraz zakres szczególnego zwolnienia Zakładu. Nie wolno rozszerzać rozstrzygnięcia na dowolny podmiot publiczny lub prywatnego wierzyciela bez sprawdzenia jego podstawy prawnej. Dla bieżącego rozliczenia trzeba ustalić podstawę umorzenia, podmiot obciążony daną pozycją i właściwe przepisy, a następnie przeczytać pouczenie w doręczonym postanowieniu. Uchwała pochodzi ze stycznia 2025 roku. Nie zastępuje sprawdzenia, które brzmienie przepisów ma zastosowanie do konkretnej sprawy i czy znaczenie mają regulacje przejściowe.
Jak przeczytać własne postanowienie o kosztach
Przygotuj postanowienie o umorzeniu, rozstrzygnięcie o kosztach, dokument będący podstawą egzekucji i potwierdzenia uiszczonych kwot. W tabeli rozdziel rodzaje opłat, wydatki, koszty zastępstwa oraz należność egzekwowaną na rzecz wierzyciela. Zapisz, kto ma zapłacić każdą pozycję i z jakiego przepisu to wynika. Nie zastępuj tej analizy porównaniem jednej łącznej sumy z cudzą sprawą. Daty powstania tytułu i wszczęcia egzekucji traktuj jako odrębne informacje. Przy rozbieżności wskaż konkretną pozycję oraz dokument, który ją podważa; ogólne stwierdzenie, że egzekucja była bezskuteczna, nie wyjaśnia całego rozliczenia.
Źródło orzeczenia
- Sąd Najwyższy — uchwała III CZP 30/24
- Sąd Najwyższy — komunikat o uchwale i jej zakresie
- Sąd Najwyższy — uzasadnienie uchwały III CZP 30/24
Omówienie opublikowano 25 października 2026. Zapoznaj się z pełnym tekstem i późniejszym orzecznictwem przed wykorzystaniem argumentu.