REKELEgzekucja / Wiedza

Sprawy transgraniczne

Zagraniczny wyrok cywilny: wykonanie w Polsce i zaświadczenie

Zagraniczny wyrok nie podlega jednej wspólnej procedurze wykonania w Polsce. Znaczenie mają państwo pochodzenia, przedmiot sprawy i właściwe przepisy przejściowe. Dla wielu orzeczeń z państw Unii Europejskiej podstawą jest rozporządzenie 1215/2012, nazywane Brukselą I bis.

Opracowanie: Redakcja RekelPublikacja i sprawdzenie źródeł: 25 października 2026Informacje ogólne

Sprawdź państwo i przedmiot rozstrzygnięcia

Rozporządzenie 1215/2012 obejmuje sprawy cywilne i handlowe w swoim zakresie stosowania. Wyłącza między innymi arbitraż, upadłość i podobne postępowania, obowiązki alimentacyjne wynikające ze stosunków rodzinnych oraz dziedziczenie. Nie obejmuje też wskazanych spraw podatkowych, celnych i administracyjnych. Sama nazwa „wyrok cywilny” nie przesądza więc o właściwym instrumencie.

Przed przygotowaniem dokumentów ustal, jaki obowiązek ma zostać wykonany i przez sąd którego państwa został orzeczony. Wyroku ukraińskiego nie można objąć tą unijną ścieżką tylko dlatego, że dłużnik ma majątek w Polsce. Dla orzeczeń spoza jej zakresu trzeba ustalić właściwą umowę międzynarodową oraz odpowiednie przepisy krajowe.

Znaczenie ma data wszczęcia, nie tylko data wyroku

Art. 66 wiąże stosowanie rozporządzenia do orzeczeń z postępowaniami wszczętymi 10 stycznia 2015 r. lub później. Dla wcześniejszych postępowań objętych zakresem poprzedniego rozporządzenia nadal znaczenie ma rozporządzenie 44/2001. Datę wszczęcia należy zatem sprawdzić w dokumentach sprawy, nawet gdy sam wyrok wydano już po tej granicy.

W zakresie Brukseli I bis orzeczenie wykonalne w państwie pochodzenia podlega wykonaniu w innym państwie członkowskim bez odrębnego stwierdzenia wykonalności. To uproszczenie procedury nie usuwa wymogów dokumentacyjnych ani zasad prowadzenia egzekucji w Polsce. Uznanie orzeczenia i faktyczne uzyskanie zapłaty pozostają odrębnymi zagadnieniami.

Uzyskaj odpis oraz zaświadczenie z art. 53

Do wykonania orzeczenia art. 42 wymaga odpisu spełniającego warunki potwierdzenia autentyczności oraz zaświadczenia wydanego zgodnie z art. 53. Zaświadczenie wystawia na wniosek zainteresowanej strony sąd pochodzenia. Obejmuje ono potwierdzenie wykonalności i informacje o orzeczeniu, a w odpowiednich przypadkach także o kosztach oraz naliczaniu odsetek.

Formularz udostępniony w europejskim portalu e-Sprawiedliwość pomaga rozpoznać właściwy dokument, lecz samodzielne wypełnienie formularza nie jest wydaniem zaświadczenia przez sąd. Porównaj oznaczenie stron, zakres obowiązku i kwoty w obu dokumentach. Sprawdź również doręczenia wymagane przez rozporządzenie, w tym doręczenie zaświadczenia przed pierwszym środkiem egzekucyjnym.

Ustal wymagany zakres tłumaczenia i dalszą procedurę

Rozporządzenie odróżnia tłumaczenie zaświadczenia od tłumaczenia całego orzeczenia. Właściwy organ może zażądać tłumaczenia treści zaświadczenia, jeżeli jest to konieczne; tłumaczenia orzeczenia na podstawie art. 42 może żądać, gdy bez niego nie jest w stanie prowadzić postępowania. Osobne znaczenie mają uprawnienia osoby, przeciwko której prowadzi się wykonanie.

Zanim zamówisz przekład, ustal wymagany zakres i formę dokumentów dla konkretnego trybu. Tłumaczenie nie zastępuje zaświadczenia ani nie usuwa przeszkód wykonania. Możliwość odmowy wykonania wynika z określonych podstaw rozporządzenia; nie stanowi ponownego rozpoznania sprawy co do istoty. Przy sporze potrzebna jest ocena właściwej procedury i terminów.

Lista przed kolejnym krokiem

  • Ustaliłem państwo pochodzenia i przedmiot wyroku.
  • Sprawdziłem, czy sprawa mieści się w zakresie Brukseli I bis.
  • Znam datę wszczęcia postępowania, nie tylko wydania orzeczenia.
  • Mam właściwy odpis i zaświadczenie wystawione przez sąd pochodzenia.
  • Sprawdziłem wymagane doręczenia oraz zakres tłumaczeń.
  • Dla wyroku spoza tej ścieżki ustaliłem właściwą podstawę międzynarodową i krajową.

Otwórz interaktywną listę dokumentów →

Źródła i dalsza weryfikacja

  1. Rozporządzenie (UE) nr 1215/2012 — art. 1, 39, 42–43, 45–46, 52–53 i 66https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A02012R1215-20150226
  2. Europejski portal e-Sprawiedliwość — rozporządzenie Bruksela I bishttps://e-justice.europa.eu/topics/taking-legal-action/european-judicial-atlas-civil-matters/brussels-i-regulation-recast_pl
  3. Kodeks postępowania cywilnego — art. 1150–1153 oraz przepisy o wykonaniu orzeczeń unijnychhttps://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/468/text/U/D20260468Lj.pdf

Źródła sprawdzono 25 października 2026. Przed czynnością sprawdź aktualne wymagania w instytucji prowadzącej sprawę. Listy przygotowania są wskazówkami organizacyjnymi redakcji, a nie zamkniętym katalogiem wymagań prawnych.