Rewir i właściwość to punkt wyjścia
Rewir komorniczy odpowiada obszarowi właściwości sądu rejonowego. W jednym rewirze może działać kilku komorników. Ustalenie właściwości miejscowej zależy od rodzaju egzekucji oraz przepisów dotyczących konkretnego składnika majątku. Adres wierzyciela ani bliskość kancelarii nie rozstrzygają tego samodzielnie. Warto odróżnić rewir od większego obszaru apelacji.
Przygotuj krótką informację, czego dotyczy żądanie i do jakiego majątku ma zostać skierowana egzekucja. Jeżeli chodzi o nieruchomość, istotne jest jej położenie. Sprawdzenie właściwego sądu i rodzaju sprawy zapobiega wybieraniu kancelarii według kryterium, którego ustawa w danym przypadku nie dopuszcza.
Wybór obejmuje obszar właściwej apelacji
Art. 10 ustawy o komornikach sądowych pozwala wierzycielowi wybrać komornika na obszarze właściwości sądu apelacyjnego, w którym znajduje się siedziba komornika właściwego według przepisów KPC. Nie jest to ogólne prawo wyboru dowolnego komornika w Polsce. Granic apelacji nie należy utożsamiać z granicami województwa.
Korzystając z tego uprawnienia, wierzyciel składa wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji pisemne oświadczenie o wyborze komornika. Powinno ono jasno wskazywać podstawę skierowania sprawy poza zwykłą właściwość miejscową. Samo zaadresowanie dokumentów do wybranej kancelarii nie zastępuje wymaganego oświadczenia. Dane kancelarii sprawdza się w oficjalnych wykazach.
Nieruchomości i opróżnienie lokalu mają wyjątki
Prawo wyboru z art. 10 nie obejmuje egzekucji z nieruchomości, wydania nieruchomości, wprowadzenia w jej posiadanie ani opróżnienia pomieszczeń z osób lub rzeczy. Wyłączone są również sprawy, w których odpowiednio stosuje się przepisy o egzekucji z nieruchomości. W tych sytuacjach trzeba ustalić właściwość na podstawie właściwych przepisów.
Art. 921 KPC wiąże egzekucję z nieruchomości z komornikiem działającym przy sądzie jej położenia. Jeżeli nieruchomość leży w okręgach kilku sądów, przepis przewiduje szczególne rozwiązanie. Przykładowo wcześniejsze prowadzenie przez wybraną kancelarię egzekucji z rachunku nie przesądza, że ta sama kancelaria może następnie prowadzić egzekucję z mieszkania.
Sprawdź przyjęcie sprawy i wydatki poza rewirem
Komornik może być ustawowo zobowiązany do odmowy przyjęcia sprawy z wyboru ze względu na zaległości, liczbę spraw lub inne przesłanki przewidziane w ustawie. Informacje dotyczące ograniczeń przyjmowania takich spraw publikuje się w urzędowych wykazach. Odmowa przyjęcia sprawy z wyboru nie oznacza sama w sobie oceny zasadności wierzytelności.
Wybór odległej kancelarii może mieć znaczenie dla wydatków. Art. 8 ustawy o kosztach komorniczych obciąża wierzyciela określonymi wydatkami czynności poza rewirem i wyłącza zaliczenie ich do kosztów obciążających dłużnika. Przed wyborem warto ustalić, czy przewidywane czynności terenowe będą wymagały takich wydatków, oraz porównać to z prowadzeniem sprawy w miejscowym rewirze.
Lista przed kolejnym krokiem
- Ustaliłem rodzaj egzekucji i jej ustawową właściwość miejscową.
- Odróżniam rewir sądu rejonowego od obszaru apelacji.
- Sprawdziłem, czy sprawa nie należy do wyjątków od prawa wyboru.
- Jeśli korzystam z wyboru, dołączam pisemne oświadczenie.
- Sprawdziłem oficjalne informacje o przyjmowaniu spraw z wyboru.
- Uwzględniłem możliwe wydatki czynności poza rewirem.
Źródła i dalsza weryfikacja
- Ustawa o komornikach sądowych — art. 8–10, tekst jednolity z 2026 r.https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/881/text.pdf
- Kodeks postępowania cywilnego — art. 921, właściwość przy egzekucji z nieruchomościhttps://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/468/text/U/D20260468Lj.pdf
- Ustawa o kosztach komorniczych — art. 8, wydatki poza rewiremhttps://eli.gov.pl/api/acts/DU/2024/377/text.html
Źródła sprawdzono 25 października 2026. Przed czynnością sprawdź aktualne wymagania w instytucji prowadzącej sprawę. Listy przygotowania są wskazówkami organizacyjnymi redakcji, a nie zamkniętym katalogiem wymagań prawnych.